Zakochaj się w Warszawie!

Projekt „Regiony Rosji. Tuwa – republika w środku Eurazji” został zorganizowany przez Ministerstwo Kultury Tuwy www.tuvaculture.ru, Rosyjski Ośrodek Nauki i Kultury w Warszawie www.ronik.org.pl oraz Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.

Tuwa gov.tuva.ru + www.tuvaonline.ru, azjatycka kraina leżąca przy granicy z Mongolią, będąca autonomiczną republiką w syberyjskiej części Federacji Rosyjskiej, to raj dla kochających przyrodę i przygodę. Tuwa to jeden z ostatnich azylów dziewiczości i duchowości świata, nieprzebyta tajga, góry, step i rzeki, przecinające całą Azję, czynią z tej ziemi megaakwen rzeczny.

Najważniejsza jest Jenisej: Mały (Kaa Chem) i Duży (Bij Chem). Spotykają się w Kyzyle, stolicy Tuwy, skąd płyną już dalej jako jedna wielka rzeka, Jenisej (ponad 4 tys. km długości), by następnie wpaść do Morza Karskiego. Otoczona pięknymi łańcuchami górskimi Sajanu Zachodniego i Ałtaju, Tuwa jest jedną z republik autonomicznych Rosji, państwa wielonarodowego i wielokulturowego. Tuwańczyków jest niewiele więcej niż 300 tys., ale jest to silny, mądry, rozwojowy i dynamiczny naród.

Muzeum Narodowe Tuwy www.museumrt.ru. Poza eksponatami związanymi z przyrodą, folklorem, historią mają tu bogaty zbiór fotografii dokumentujący historię tuwińskiego narodu. Można się tego dowiedzieć, dzięki Muzeum Narodowemu w Tuwie, we współpracy z którym projekt powstał i dzięki któremu, warszawianie będą mogli obejrzeć reprezentatywne dla tego regionu, eksponaty, zwłaszcza związane z historią, kulturą oraz szamanizmem, który powoli wraca do ekumenicznej i wieloreligijnej Tuwy.

Buddyjska wiara zaczęła przenikać w te strony w XIII w., a „żółta religia” rozwija się od XVII w. Na początku XX w. było tu ponad 60 buddyjskich kościołów (i ok. 2 tys. mnichów) – ośrodków kultury i oświaty. W 1930 r. rewolucyjne oddziały bolszewików wydały wojnę religii. Rozgrabiły i zniszczyły klasztory, mnichów rozstrzelano lub zesłano do obozów pracy, ich rodziny na długie lata pozbawiono wszelkich praw. Pomimo czystek rdzenni mieszkańcy nigdy nie zrezygnowali ze swej religii. Wytworzyło się specyficzne połączenie buddyzmu tybetańskiego z szamanizmem. W 1992 r. krainę tę odwiedził Dalajlama XIV www.dalailama.com – głowa kościoła buddyjskiego i od tamtego czasu, za sprawą także „rosyjskiej odwilży” Tuwa się duchowo odradza.

Obok tradycji staroobrzędowców, praktyk szamańskich, historii buddyzmu, Tuwa słynie z gardłowych śpiewów, zwanych khoomei www.khoomei.com. Polegają one na wprawianiu strun głosowych w niezwykłą wibrację, przywodzącą na myśl jęki stepowego wiatru, szum prastarej tajgi, tętent koni, odgłosy zwierząt, rozszalałe wiosną wody Jeniseju. I tego z pewnością nie zabraknie na spotkaniu z Tuwą w PME. Obrzędy szamańskie poprowadzą szamani, specjalizujący się zamawianiu deszczu, w uzdrawianiu oraz rytuałach oczyszczających przestrzeń.

• godz. 18.00 – Obrzęd szamański (sala kinowa),
• godz. 18.15 – Wykład: Historia szamanizmu tuwińskiego i jego cechy szczególne (Ajczurek, Kuular Chandyżap Medi-Kyzy „Uł-Cham” [www.wyborcza.pl], sala kinowa),
• godz. 19.00 – Pokaz filmu oraz poczęstunek kuchni tuwińskiej (BK),
• godz. 19.30 – Koncert galowy z udziałem zespołów „Edegej„, „Czirgiłczin” i muzyków polskich. Pod koniec koncertu – jam-session muzyków (sala kinowa).